Wypowiedzenie umowy zlecenia – zasady i wzór dokumentu

Czy można wypowiedzieć umowę zlecenia w każdym czasie?

Tak. Umowa zlecenia jest umową cywilnoprawną regulowaną przez Kodeks cywilny, w szczególności przez art. 734–751. Zgodnie z art. 746 KC każda ze stron może wypowiedzieć ją w każdym czasie. Dotyczy to zarówno umowy zawartej na czas określony, jak i nieokreślony.

Nie stosuje się tu ustawowych okresów wypowiedzenia właściwych dla umowy o pracę. Strony mogą jednak ustalić własne terminy, na przykład tydzień, dwa tygodnie albo miesiąc. Takie postanowienia wiążą strony przy zwykłym wypowiedzeniu, ale nie mogą pozbawić ich prawa do natychmiastowego zakończenia umowy z ważnych powodów.

Ważny powód a wypowiedzenie bez przyczyny – skutki finansowe

Ważny powód to okoliczność, która uzasadnia natychmiastowe zakończenie współpracy, na przykład rażące naruszenie obowiązków, brak zapłaty albo trwała niemożność wykonywania zlecenia. Ustawa nie zawiera zamkniętej listy takich przyczyn. W razie sporu ich istnienie może ocenić sąd.

Wypowiedzenie bez wskazania ważnego powodu jest dopuszczalne, ale przy odpłatnym zleceniu może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej. Skutki zależą także od tego, która strona złożyła oświadczenie:

Jeżeli zleceniodawca wypowiada odpłatne zlecenie, powinien zapłacić za czynności wykonane do dnia zakończenia umowy oraz zwrócić uzasadnione wydatki poniesione w celu prawidłowej realizacji zlecenia. Zleceniobiorca powinien natomiast przekazać zleceniodawcy uzyskane materiały lub środki oraz rozliczyć się z przebiegu wykonanych czynności.

Ważne: art. 746 § 3 KC ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Strony nie mogą wyłączyć ani ograniczyć prawa do wypowiedzenia umowy z ważnych powodów. Zastrzeżenie kary umownej za skorzystanie z tego prawa jest nieważne. Nie oznacza to jednak, że każda kara umowna związana ze współpracą jest niedopuszczalna. Kara może dotyczyć na przykład niewykonania lub nienależytego wykonania konkretnego zobowiązania, ale nie samego legalnego wypowiedzenia z ważnej przyczyny.

Jak wypowiedzieć umowę zlecenia?

Najbezpieczniej przeprowadzić wypowiedzenie w trzech krokach:

1. Sprawdź treść umowy – zweryfikuj ustalony okres wypowiedzenia, wymagania dotyczące formy, sposób doręczenia oraz zasady rozliczenia kosztów i wynagrodzenia.
2. Przygotuj oświadczenie – wskaż, którą umowę wypowiadasz, kiedy następuje zakończenie współpracy i czy powołujesz się na ważny powód.
3. Doręcz dokument – zrób to tak, aby druga strona mogła zapoznać się z jego treścią, i zachowaj dowód doręczenia.

Przepisy co do zasady nie wymagają szczególnej formy wypowiedzenia. Forma pisemna jest jednak najbezpieczniejsza dowodowo. Dokument powinien zawierać:

• Dane stron – imiona, nazwiska lub nazwę firmy, adresy oraz dane identyfikacyjne potrzebne do jednoznacznego wskazania zleceniodawcy i zleceniobiorcy.
• Datę i miejsce sporządzenia dokumentu.
• Nazwę dokumentu – na przykład „Wypowiedzenie umowy zlecenia”.
• Oznaczenie umowy – datę zawarcia, numer lub krótki opis zlecenia.
• Jednoznaczne oświadczenie o wypowiedzeniu oraz wskazanie daty zakończenia umowy.
• Przyczynę wypowiedzenia, jeżeli powołujesz się na ważny powód.
• Podpis osoby wypowiadającej umowę.

Oświadczenie można przekazać osobiście, wysłać listem poleconym z potwierdzeniem odbioru albo przesłać elektronicznie. Przy doręczeniu osobistym warto uzyskać podpis odbiorcy z datą. E-mail może być wystarczający do ujawnienia woli, ale jeżeli umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności, trzeba zachować wskazaną formę. Równoważną formę elektroniczną zapewnia kwalifikowany podpis elektroniczny.

Czy okres wypowiedzenia jest obowiązkowy?

Nie. Kodeks cywilny nie ustanawia sztywnego okresu wypowiedzenia dla umowy zlecenia. Termin obowiązuje wtedy, gdy strony wpisały go do umowy albo później uzgodniły w aneksie. Przy jego obliczaniu trzeba stosować zasady wynikające z treści umowy i przepisów Kodeksu cywilnego, w tym art. 112 KC dotyczącego terminów oznaczonych w tygodniach, miesiącach lub latach.

Jeżeli umowa przewiduje na przykład miesięczny okres wypowiedzenia, należy sprawdzić, od kiedy zaczyna on biec i jaki dzień jest datą jej rozwiązania. Sam zapis o okresie wypowiedzenia nie wyłącza jednak prawa do natychmiastowego wypowiedzenia z ważnego powodu.

Najważniejsze jest więc ustalenie, czy istnieje ważna przyczyna. Jeśli tak, można zakończyć umowę od razu, bez czekania na umowny termin. Jeśli nie, należy zastosować okres wypowiedzenia przewidziany w kontrakcie albo liczyć się z możliwością roszczeń odszkodowawczych po drugiej stronie.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego znacznej wartości umowy, odpowiedzialności odszkodowawczej lub oceny ważnego powodu warto skonsultować dokumenty z prawnikiem.