Urlop ojcowski trwa maksymalnie 14 dni kalendarzowych, czyli 2 tygodnie. Możesz wykorzystać go jednorazowo albo w dwóch częściach po co najmniej 7 dni. Wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej złóż pracodawcy najpóźniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu.
Najważniejsze zasady urlopu ojcowskiego
| Cecha | Informacja |
|---|---|
| Wymiar | 14 dni kalendarzowych, czyli 2 tygodnie |
| Podział | Jednorazowo albo maksymalnie w 2 częściach, z których każda trwa co najmniej 7 dni |
| Termin złożenia wniosku | Nie później niż 7 dni przed rozpoczęciem urlopu |
| Termin wykorzystania | Co do zasady do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia |
| Płatność | Zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru |
Urlop ojcowski obejmuje dni kalendarzowe, a nie robocze. Wliczają się do niego soboty, niedziele i święta. Prawo do tego urlopu wynika z Kodeksu pracy i nie zależy od zgody pracodawcy, jeżeli pracownik spełnia warunki oraz złoży prawidłowy wniosek w terminie.
Jak złożyć wniosek o urlop ojcowski?
Procedura nie wymaga korzystania z gotowego wzoru, ale dokument powinien zawierać dane pozwalające pracodawcy potwierdzić uprawnienie i zaplanować nieobecność. Wniosek możesz przekazać w formie papierowej albo elektronicznej, zgodnie z zasadami obowiązującymi u pracodawcy.
- Ustal termin urlopu – wybierz datę rozpoczęcia i zakończenia, pamiętając o limicie 14 dni oraz o terminie, w którym dziecko może korzystać z uprawnienia.
- Przygotuj wniosek – wpisz swoje dane, dane pracodawcy, informację o urlopie ojcowskim, dane dziecka oraz planowany okres urlopu.
- Dodaj wymagane informacje – wskaż datę urodzenia dziecka, wymiar urlopu i informację, czy korzystałeś już z urlopu ojcowskiego na to dziecko.
- Dołącz dokumenty – zwykle potrzebny jest dokument potwierdzający datę urodzenia dziecka, a przy przysposobieniu prawomocne postanowienie sądu o przysposobieniu.
- Złóż wniosek co najmniej 7 dni wcześniej – przekaż go w sposób przyjęty w firmie i zachowaj potwierdzenie złożenia.
W papierowym wniosku należy umieścić podpis. Przy dokumencie elektronicznym sposób zatwierdzenia zależy od systemu lub procedury stosowanej przez pracodawcę. Jeżeli pracodawca ma już wymagane dokumenty w aktach, może nie być konieczne ponowne ich dołączanie.
Termin 7 dni ma znaczenie praktyczne. Wniosek złożony później może nie zobowiązywać pracodawcy do udzielenia urlopu w żądanym terminie. Przykładowo, przy planowanym rozpoczęciu urlopu 15 lipca wniosek należy złożyć najpóźniej 8 lipca.
Kto może skorzystać z urlopu ojcowskiego?
Urlop przysługuje pracownikowi–ojcu wychowującemu dziecko, czyli osobie zatrudnionej na podstawie umowy o pracę. Nie jest to uprawnienie uzależnione od tego, czy matka dziecka pracuje, korzysta z urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego, czy wróciła już do pracy.
Najważniejsze warunki korzystania z urlopu obejmują:
- pracownik musi pozostawać w stosunku pracy na podstawie umowy o pracę,
- urlop trzeba wykorzystać do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia,
- urlop można podzielić najwyżej na 2 części,
- każda część musi trwać co najmniej 7 dni kalendarzowych,
- pracodawca powinien uwzględnić prawidłowy i terminowo złożony wniosek.
W przypadku przysposobienia dziecka urlop można wykorzystać w ciągu 12 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o przysposobieniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia. Szczegółowy termin zależy więc od daty uprawomocnienia postanowienia oraz wieku dziecka.
Ochrona przed zwolnieniem i powrót do pracy
Ochrona przed zwolnieniem obowiązuje od momentu złożenia wniosku, ale gdy wniosek został złożony wcześniej, rozpoczyna się najpóźniej 7 dni przed planowanym urlopem. Do zakończenia urlopu pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę ani prowadzić przygotowań do takiego rozwiązania.
Przepisy przewidują wyjątki, między innymi upadłość lub likwidację pracodawcy oraz sytuację, w której zachodzą podstawy do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. W tym drugim przypadku, jeżeli u pracodawcy działa zakładowa organizacja związkowa, może być wymagana jej zgoda.
Po zakończeniu urlopu pracodawca powinien dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku. Jeżeli nie jest to możliwe, musi zapewnić stanowisko równorzędne i warunki nie mniej korzystne niż te, które obowiązywałyby, gdyby pracownik nie korzystał z urlopu.
Urlop ojcowski a urlop tacierzyński
Określenie „urlop tacierzyński” jest potoczne i nie oznacza odrębnego urlopu wymienionego w Kodeksie pracy. Najczęściej chodzi o część urlopu macierzyńskiego, którą ojciec przejmuje po rezygnacji matki z dalszego korzystania z tego urlopu.
- Urlop ojcowski jest samodzielnym prawem ojca i trwa maksymalnie 14 dni kalendarzowych.
- Urlop tacierzyński oznacza potocznie przejętą przez ojca część urlopu macierzyńskiego matki.
- Urlop ojcowski nie pomniejsza urlopu macierzyńskiego ani rodzicielskiego przysługującego matce.
Podstawą prawną urlopu ojcowskiego są przepisy Kodeksu pracy, a zasady dokumentowania uprawnienia określają przepisy dotyczące wniosków związanych z rodzicielstwem. Najważniejsze dla pracownika są trzy terminy: 14 dni urlopu, wykorzystanie go przed upływem właściwego terminu oraz złożenie wniosku co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. W przypadku szczególnych okoliczności, zwłaszcza przysposobienia dziecka lub sporu z pracodawcą, warto skonsultować się ze specjalistą prawa pracy.
