Jeśli przedstawiciel Fortum podpisał z Tobą umowę w domu, sprawdź dokumenty, termin odstąpienia i wszystkie opłaty. W razie wprowadzenia w błąd możesz złożyć reklamację, zawiadomić UOKiK lub skorzystać z pomocy rzecznika konsumentów. Poniżej znajdziesz schemat działania.
Jak rozpoznać nieuczciwą sprzedaż energii?
Fortum Marketing and Sales Polska sprzedawało energię elektryczną i gaz poza lokalem przedsiębiorstwa, między innymi podczas wizyt przedstawicieli w domach konsumentów. Do UOKiK wpływały skargi dotyczące sugerowania, że akwizytor reprezentuje dotychczasowego sprzedawcę, takiego jak Tauron, Energa czy PGNiG.
Problem często zaczynał się od prośby o pokazanie rachunku. Przedstawiciel analizował zużycie, obiecywał niższą stawkę albo twierdził, że podpis jest jedynie formalnością, aneksem lub przedłużeniem dotychczasowej umowy. W rzeczywistości dokument mógł oznaczać zmianę sprzedawcy i rozwiązanie wcześniejszego kontraktu.
Podszywanie się pod dostawcę oraz zatajenie informacji o warunkach promocji mogą świadczyć o wprowadzeniu konsumenta w błąd. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy nie wyjaśniono opłat, czasu trwania umowy, zasad jej przedłużenia albo kosztów wcześniejszego wypowiedzenia.
Przedstawiciel sprzedawcy energii nie może zmusić Cię do podpisania dokumentu podczas wizyty w domu. Brak zgody na rozmowę i odmowa okazania rachunku nie powodują utraty dostaw prądu ani gazu.
Na jakie koszty zwrócić uwagę?
Sama cena kilowatogodziny nie pokazuje pełnego rachunku. Umowa może zawierać opłatę handlową, pakiet usług dodatkowych, opłatę za wcześniejsze rozwiązanie kontraktu albo limit zużycia objęty rabatem.
W opisach ofert pojawiały się przykładowo kwoty 5,29 zł i 21,99 zł miesięcznie. Jeżeli sprzedawca mówił wyłącznie o obniżce ceny, a nie wskazał tych obciążeń, końcowy rachunek mógł znacząco różnić się od przedstawionej kalkulacji.
Co zrobić zaraz po podpisaniu umowy?
Najpierw zdobądź pełną kopię dokumentów. Sprawdź nazwę przedsiębiorstwa, datę zawarcia, czas obowiązywania umowy, wysokość opłaty handlowej, zasady promocji oraz karę za wcześniejsze zakończenie. Brak egzemplarza podpisanej umowy nie przekreśla sprawy, ale utrudnia ocenę zobowiązania.
Umowa sprzedaży energii zawarta w domu jest umową poza lokalem przedsiębiorstwa. Konsument co do zasady ma 14 dni na odstąpienie, a jeżeli przedsiębiorca nie przekazał informacji o tym prawie, termin może ulec wydłużeniu. Przy usługach rozpoczętych przed upływem tego terminu znaczenie ma także wyraźne żądanie rozpoczęcia świadczenia.
Oświadczenie wyślij w sposób pozwalający potwierdzić datę. Najczęściej będzie to list polecony z potwierdzeniem nadania i odbioru albo kanał elektroniczny wskazany w umowie. Zachowaj kopię pisma, dowód wysyłki, wiadomości SMS i korespondencję z firmą.
W piśmie wskaż, że odstępujesz od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Gdy rozmowa przebiegała pod wpływem nieprawdziwych informacji, opisz także błąd co do tożsamości sprzedawcy, ceny lub charakteru podpisywanych dokumentów. Dołącz rachunki i własną, rzeczową relację z wizyty:
- datę i miejsce spotkania,
- imię, nazwisko oraz numer identyfikatora przedstawiciela, jeśli je podano,
- informacje przedstawione przed podpisaniem dokumentów,
- nazwę dotychczasowego i nowego sprzedawcy,
- kopie umowy, rachunków, ulotek oraz wezwań do zapłaty.
Gdzie zgłosić problem z Fortum?
Reklamację skieruj najpierw do przedsiębiorstwa. Zażądaj potwierdzenia rozwiązania umowy, wstrzymania naliczania opłat i wyjaśnienia podstawy każdej kary. Nie ignoruj korespondencji, ale też nie uznawaj długu automatycznie, jeżeli kwestionujesz zawarcie lub treść kontraktu.
Pomoc zapewnia miejski albo powiatowy rzecznik konsumentów. Może przeanalizować dokumenty, pomóc napisać pismo i podjąć interwencję. W sprawach dotyczących sprzedaży energii można również skontaktować się z punktem informacji dla odbiorców energii oraz właściwymi instytucjami nadzorującymi rynek.
UOKiK bada praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, lecz nie prowadzi indywidualnego postępowania o zwrot każdej należności. Skarga powinna opisywać powtarzalny mechanizm, na przykład podszywanie się pod dotychczasowego dostawcę, ukrywanie opłaty handlowej lub odbieranie prawa do odstąpienia.
Fortum i rekompensata 49 zł
W opisanej decyzji UOKiK przyjął zobowiązania Fortum Marketing and Sales Polska. Konsumenci, którzy złożyli skargę nie później niż rok po zawarciu umowy poza lokalem w okresie od 1 listopada 2016 r. do 14 czerwca 2021 r., mogli otrzymać 49 zł rekompensaty.
Spółka miała także umorzyć lub zwrócić opłaty za wcześniejsze rozwiązanie umowy, a osobom, które nadal pozostawały związane kontraktem, umożliwić jego wypowiedzenie bez kosztów. W przypadku skarg dotyczących promocji przewidziano korektę rozliczeń z uwzględnieniem obiecywanego rabatu i zwrotu nadpłaty. Termin wykonania zobowiązania wynosił sześć miesięcy od uprawomocnienia decyzji.
Podobne postępowania wobec PPiG
Polski Prąd i Gaz, występujący także jako PPiG, był wskazywany w sprawach dotyczących podobnych metod sprzedaży. UOKiK nałożył na tę spółkę karę 10 mln zł za naruszanie zbiorowych interesów konsumentów. Zarzuty obejmowały sugerowanie, że akwizytor reprezentuje dotychczasowego sprzedawcę, oraz brak jasnej informacji o dwóch fakturach – za sprzedaż i dystrybucję.
Spór z przedsiębiorstwem nie oznacza automatycznego wstrzymania dostaw. Sprzedaż energii i jej dystrybucja to odrębne elementy usługi, dlatego trzeba sprawdzić, kto wystawia fakturę za każdy z nich. Nie opłacaj jednak kwestionowanej należności bez sprawdzenia podstawy prawnej i faktycznej.
Jak zakwestionować karę i wysokie rachunki?
Wypowiedzenie umowy może uruchomić opłatę przewidzianą w kontrakcie, ale nie każda kara jest należna. Oceń, czy sprzedawca prawidłowo poinformował o czasie trwania umowy, automatycznym przedłużeniu i sposobie jej rozwiązania. Szczególne znaczenie ma także to, czy promocja była ograniczona limitem zużycia albo terminem złożenia dodatkowego wniosku.
Gdy przedstawiciel przedstawił umowę jako dokument dotychczasowego dostawcy, można rozważyć powołanie się na błąd dotyczący treści czynności prawnej. Takie oświadczenie wymaga precyzyjnego opisania faktów i nie zawsze kończy spór bez udziału sądu. Przy większej kwocie dobrze przekazać komplet dokumentów rzecznikowi konsumentów lub prawnikowi zajmującemu się prawem konsumenckim.
Nieprawdziwe zapewnienia, wyłudzenie danych albo posługiwanie się cudzą nazwą mogą uzasadniać zawiadomienie Policji. Zapisz opis wizyty, dane świadków i sposób przedstawienia się akwizytora. Jeżeli przedstawiciel nadal jest w mieszkaniu i wywiera presję, odmów podpisu, zakończ rozmowę, a w sytuacji zagrożenia zadzwoń pod numer 112.
Jak chronić seniorów przed zmianą sprzedawcy?
Seniorzy często stają się celem wizyt opartych na pośpiechu, pozornej kontroli rachunku i obietnicy stałej ceny. Rodzina może ustalić prostą zasadę: żadnych podpisów podczas pierwszego spotkania, żadnego udostępniania dowodu osobistego i żadnego przekazywania kodów z SMS.
Przed wpuszczeniem osoby do mieszkania poproś o identyfikator. Następnie samodzielnie zadzwoń do dotychczasowego sprzedawcy, korzystając z numeru z faktury, a nie z numeru podanego przez akwizytora. Legalna zmiana sprzedawcy nie wymaga natychmiastowej decyzji przy drzwiach.
Od 2026 roku należy też pamiętać, że przepisy zakazują zawierania w domu konsumenta umów dotyczących sprzedaży energii elektrycznej, gazu i ciepła. Wizyta handlowa nie zastępuje niezależnej weryfikacji oferty. Dokument podpisany pod presją nadal wymaga szybkiego sprawdzenia, bo terminy procesowe mogą mieć bezpośredni wpływ na wysokość roszczenia.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jak rozpoznać nieuczciwą sprzedaż energii w domu?
Jeżeli akwizytor podszywa się pod dotychczasowego dostawcę, zataja opłaty lub przedstawia umowę jako formalność, to może być wprowadzenie w błąd. Często zaczyna się od prośby o rachunek i obietnicy niższej stawki bez pełnych informacji.
Czy muszę podpisać umowę z przedstawicielem podczas wizyty w domu?
Nie, przedstawiciel nie może zmusić Cię do podpisu, a odmowa rozmowy lub pokazania rachunku nie powoduje utraty dostaw. W razie presji zakończ spotkanie i w razie zagrożenia wezwij pomoc.
Na jakie dodatkowe koszty zwrócić uwagę przy ofercie energii?
Sprawdź opłatę handlową, pakiety dodatkowe, karę za wcześniejsze rozwiązanie i limity zużycia objęte rabatem. Sama cena za kWh nie odzwierciedla pełnego rachunku.
Co zrobić natychmiast po podpisaniu umowy w domu?
Uzyskaj kompletną kopię dokumentów i sprawdź nazwę firmy, datę zawarcia, czas trwania umowy oraz warunki promocji i opłat. Wyślij oświadczenie o odstąpieniu w formie, która potwierdzi datę wysyłki, jeśli chcesz skorzystać z prawa do rezygnacji.
Jak długo mam czas na odstąpienie od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa?
Zasadniczo konsument ma 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Termin może się wydłużyć, jeśli przedsiębiorca nie poinformował o tym prawie.
Do kogo zgłosić problem z Fortum lub inną firmą sprzedającą energię?
Najpierw złóż reklamację do przedsiębiorstwa, a potem skorzystaj z pomocy miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów. Można też zgłosić sprawę do UOKiK, gdy praktyki szkodzą wielu konsumentom.
Kto mógł otrzymać rekompensatę 49 zł od Fortum i w jakim okresie?
Osoby, które złożyły skargę w ciągu roku od zawarcia umowy zawartej poza lokalem w okresie 1 listopada 2016 r. do 14 czerwca 2021 r., mogły otrzymać 49 zł. Fortum miało też zwrócić opłaty za wcześniejsze rozwiązanie umowy i umożliwić bezkosztowe wypowiedzenie kontraktu.
Jak chronić seniorów przed nieuczciwymi akwizytorami?
Ustal zasady: nie podpisywać nic podczas pierwszej wizyty, nie udostępniać dowodu ani kodów SMS i prosić o identyfikator. Przed podjęciem decyzji skontaktuj się z dotychczasowym sprzedawcą używając numeru z faktury.
