Urlop opiekuńczy to bezpłatne zwolnienie od pracy w wymiarze 5 dni w roku kalendarzowym. Przysługuje na osobistą opiekę lub wsparcie członka rodziny albo osoby mieszkającej z pracownikiem w tym samym gospodarstwie domowym, która wymaga pomocy z poważnych względów medycznych.
Czym jest urlop opiekuńczy?
Uprawnienie wynika z Kodeksu pracy. Z urlopu można skorzystać w dniach, które zgodnie z rozkładem czasu pracy są dla pracownika dniami pracy. Okres urlopu wlicza się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, ale za ten czas pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia.
Szybka odpowiedź:
- Wymiar – 5 dni w roku kalendarzowym.
- Odpłatność – urlop jest bezpłatny.
- Cel – osobista opieka lub wsparcie z poważnych względów medycznych.
- Osoby – syn, córka, matka, ojciec, małżonek albo osoba mieszkająca z pracownikiem w tym samym gospodarstwie domowym.
- Wniosek – papierowy lub elektroniczny, złożony najpóźniej 1 dzień przed rozpoczęciem urlopu.
Komu przysługuje urlop i jak złożyć wniosek?
Urlop przysługuje pracownikowi, który musi zapewnić osobistą opiekę lub wsparcie osobie wymagającej tego z poważnych względów medycznych. W przypadku członka rodziny we wniosku wskazuje się stopień pokrewieństwa. Przy osobie, która nie jest członkiem rodziny, należy podać jej adres zamieszkania.
| Cecha | Szczegóły |
|---|---|
| Wymiar | 5 dni w roku kalendarzowym |
| Odpłatność | Brak wynagrodzenia za czas urlopu |
| Cel | Opieka lub wsparcie z poważnych względów medycznych |
| Krąg osób | Członek rodziny albo osoba z tego samego gospodarstwa domowego |
| Termin wniosku | Najpóźniej 1 dzień przed rozpoczęciem urlopu |
Wniosek pracodawca może otrzymać w postaci papierowej lub elektronicznej. Powinien zawierać:
- imię i nazwisko osoby wymagającej opieki lub wsparcia,
- przyczynę konieczności zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych,
- stopień pokrewieństwa, jeżeli osoba jest członkiem rodziny,
- adres zamieszkania osoby wymagającej opieki, jeżeli nie jest ona członkiem rodziny.
Urlop opiekuńczy nie jest zasiłkiem opiekuńczym wypłacanym przez ZUS. To odrębne uprawnienie pracownicze i pozostaje bezpłatne.
Czy podczas urlopu opiekuńczego pracownik jest chroniony?
Od złożenia wniosku do zakończenia urlopu pracodawca co do zasady nie może przygotowywać wypowiedzenia ani wypowiedzieć lub rozwiązać umowy o pracę. Jeżeli wniosek został złożony wcześniej niż 1 dzień przed urlopem, ochrona rozpoczyna się 1 dzień przed jego rozpoczęciem.
Ochrona nie ma charakteru absolutnego. Wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy może nastąpić w szczególności:
- gdy zachodzą podstawy do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, czyli w trybie dyscyplinarnym,
- w razie ogłoszenia upadłości pracodawcy,
- w razie likwidacji pracodawcy.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
