W 2026 roku nie ma powszechnej dopłaty do rachunków za prąd. Bon energetyczny i dodatek osłonowy wygasły, a dostępna pomoc jest kierowana głównie do określonych grup. Najważniejsze świadczenia to ryczałt energetyczny z ZUS dla kombatantów i ich rodzin oraz refundacja PFRON dla osób korzystających z respiratora lub koncentratora tlenu.
Jakie dopłaty do prądu są dostępne w 2026 roku?
| Świadczenie | Dla kogo? | Gdzie złożyć wniosek? |
|---|---|---|
| Ryczałt energetyczny | Kombatanci, osoby represjonowane, wybrane osoby przymusowo zatrudniane oraz wdowy i wdowcy po osobach uprawnionych | ZUS, formularz ZUS-ERK |
| Refundacja PFRON, Obszar E | Osoby z niepełnosprawnościami używające respiratora lub koncentratora tlenu | System SOW, a także PCPR lub MOPR |
| Bon energetyczny i dodatek osłonowy | Programy zakończone, brak możliwości składania nowych wniosków w 2026 roku | Nie można złożyć aktualnego wniosku |
Oznacza to, że sam niski dochód, status emeryta ani wysokie rachunki za energię nie wystarczą, aby otrzymać jedno z opisanych świadczeń. Trzeba należeć do grupy wskazanej w przepisach konkretnego programu.
Ryczałt energetyczny z ZUS – kto może go otrzymać?
Ryczałt energetyczny jest stałym świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ma pomóc w pokrywaniu kosztów energii elektrycznej, gazowej i cieplnej. Od 1 marca 2026 roku wynosi 336,16 zł miesięcznie. Kwota jest waloryzowana co roku.
Świadczenie nie jest dodatkiem dla każdego emeryta lub rencisty. Nie obowiązuje w nim kryterium dochodowe, ale konieczne jest posiadanie określonego statusu albo udokumentowanych uprawnień. Zasady wynikają z ustawy o kombatantach oraz przepisów dotyczących osób represjonowanych i żołnierzy zastępczej służby wojskowej.
Do grup uprawnionych należą:
- Kombatanci i inne osoby posiadające uprawnienia kombatanckie.
- Ofiary represji wojennych lub okresu powojennego.
- Żołnierze zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudniani między innymi w kopalniach, kamieniołomach, batalionach budowlanych lub przy wydobyciu rud uranu.
- Wdowy i wdowcy po kombatantach oraz innych osobach uprawnionych, jeżeli pobierają emeryturę lub rentę.
Ryczałt jest wypłacany razem z emeryturą lub rentą. Pieniądze trafiają na rachunek bankowy albo są przekazywane w inny sposób stosowany przy wypłacie świadczenia. ZUS nie przekazuje ich dostawcy energii, dlatego osoba uprawniona sama decyduje o przeznaczeniu środków.
Jak złożyć wniosek ZUS-ERK?
Prawo do ryczałtu nie powstaje wyłącznie na podstawie wieku. Trzeba przedstawić dokumenty potwierdzające status lub okresy, które dają uprawnienie do świadczenia. Wniosek można złożyć w dowolnym momencie, ponieważ przepisy nie wyznaczają jednego corocznego terminu.
- Pobierz formularz ZUS-ERK ze strony ZUS albo odbierz go w placówce Zakładu.
- Wypełnij wniosek i wskaż podstawę ubiegania się o ryczałt.
- Dołącz dokumenty potwierdzające uprawnienie, na przykład decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych albo właściwe zaświadczenie wojskowe.
- Złóż dokumenty osobiście w dowolnej placówce ZUS lub wyślij je pocztą.
W zależności od sytuacji do wniosku mogą być potrzebne:
- Decyzja potwierdzająca działalność kombatancką, represje lub uprawnienia członka rodziny po osobie uprawnionej.
- Zaświadczenie potwierdzające okres i rodzaj przymusowego zatrudnienia w ramach zastępczej służby wojskowej.
- Zaświadczenie właściwego organu wojskowego w przypadku wdów lub wdowców po żołnierzach przymusowo zatrudnianych.
- Dokument potwierdzający pobieranie emerytury lub renty, jeżeli jest wymagany w danej sprawie.
ZUS rozpatruje kompletny wniosek co do zasady w ciągu 30 dni. Po pozytywnej decyzji wypłata może nastąpić od kolejnego miesiąca. Brak dokumentu potwierdzającego uprawnienie może wydłużyć postępowanie albo zakończyć się odmową.
Refundacja PFRON za prąd przy respiratorze lub koncentratorze tlenu
Drugą ważną formą wsparcia w 2026 roku jest refundacja w ramach programu „Aktywny samorząd”, w Obszarze E. Dotyczy osób z niepełnosprawnościami, które w domu korzystają z respiratora albo koncentratora tlenu. Świadczenie ma częściowo pokrywać zwiększone koszty energii związane z działaniem urządzenia.
Refundacja wynosi 100 zł za każdy miesiąc. W jednym wniosku można rozliczyć od trzech do sześciu miesięcy, czyli maksymalnie 600 zł. W określonych sytuacjach można uwzględnić koszty poniesione przed złożeniem wniosku, nie dalej jednak niż za okres wskazany w zasadach naboru.
Do wniosku trzeba dołączyć dokument potwierdzający niepełnosprawność, zaświadczenie o korzystaniu z respiratora lub koncentratora tlenu oraz dokumenty dotyczące kosztów energii. Zaświadczenie o użytkowaniu sprzętu może wystawić lekarz, a w określonych przypadkach także pielęgniarka lub fizjoterapeuta.
Najwygodniejszą drogą jest złożenie dokumentów elektronicznie przez System Obsługi Wsparcia PFRON, czyli SOW. Wniosek można też przekazać w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie albo, zależnie od miejsca zamieszkania, w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie.
Przy ubieganiu się o refundację z PFRON postępuj w następującej kolejności:
- Sprawdź, czy masz ważne orzeczenie o niepełnosprawności i korzystasz z respiratora lub koncentratora tlenu.
- Uzyskaj zaświadczenie potwierdzające używanie urządzenia w okresie objętym wnioskiem.
- Zbierz dokumenty dotyczące zużycia energii i przygotuj ich elektroniczne kopie.
- Złóż wniosek w SOW albo przekaż go do właściwego PCPR lub MOPR.
Terminy naboru i szczegółowe wymagania mogą być określane w dokumentach programu oraz przez realizatora w danym powiecie. Przed wysłaniem wniosku sprawdź aktualne zasady na stronie PFRON lub w jednostce samorządowej, która obsługuje program.
Bon energetyczny i dodatek osłonowy – czy można jeszcze złożyć wniosek?
Nie. W 2026 roku nie można złożyć nowego wniosku o bon energetyczny ani o dodatek osłonowy. Były to czasowe programy kierowane przede wszystkim do gospodarstw o niższych dochodach. Ich wcześniejsze zasady nie dają podstawy do wypłaty świadczenia w obecnym okresie.
Nie należy też utożsamiać ryczałtu energetycznego z powszechną dopłatą dla seniorów. ZUS wypłaca go wyłącznie osobom, które potwierdzą uprawnienia kombatanckie, represje, przymusowe zatrudnienie lub określone pokrewieństwo z osobą uprawnioną.
Termomodernizacja jako sposób na niższe rachunki
Świadczenia pieniężne zmniejszają obciążenie w konkretnym okresie, ale nie obniżają zużycia energii w budynku. Jeżeli problemem są wysokie rachunki, warto sprawdzić programy inwestycyjne, w tym „Czyste Powietrze”, które wspierają między innymi wymianę nieefektywnego źródła ciepła i termomodernizację domu.
Ocieplenie przegród, poprawa szczelności budynku, wymiana stolarki oraz modernizacja instalacji mogą ograniczyć zapotrzebowanie na energię przez wiele lat. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne warunki programu, poziomy dochodowe i zakres kosztów kwalifikowanych, ponieważ te elementy mogą się zmieniać.
Najpierw ustal, do której grupy należysz. Osoba uprawniona z tytułu statusu kombatanta powinna rozpocząć od formularza ZUS-ERK, a osoba korzystająca z respiratora lub koncentratora tlenu – od dokumentów do refundacji PFRON i konta w systemie SOW. Jeśli nie spełniasz tych warunków, sprawdź programy termomodernizacyjne zamiast składać nieaktualny wniosek o bon energetyczny.
